تبلیغات
نسیم ایل
جمعه 29 بهمن 1395

بهمن بیگی و باران

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    


سال سختی بود. 
آسمان بی ابر
 و زمین بی باران شده بود.
 هر بامداد خورشید بی رحم می‌تابید.
 هر شام‌گاه ماه بی شرم می‌درخشید. 

مردم ایل از خنده‌ی ستارگان به جان آمده بودند. 
گریه‌ی ابر می‌خواستند .

 از روشنایی ماه و آفتاب بیزار بودند.
 ابر می‌خواستند، ابر تیره و تار،
 ابر ظلمانی و سنگین و پیچان،
 ابر جواهر ریز و گوهر زا....

 ایل تشنه بود.
 آب کم‌ یاب بود.

زمستانی سرد و خشک و دراز عرصه را بر همه تنگ کرده بود.

 باد شوم جنوب که با ابرهای باران‌زای خاور و باختر کینه داشت شب و روز می‌وزید.

 شاخه‌های نیمه برهنه‌ی درختان با پوست ترک خورده در تمنای باران آن قدر خم می‌شدند که می‌شکستند. 
بین بلندی‌های کوهسار که اندک گیاهی داشتند و چاه‌ها و آبش‌خورها که در ته دره‌ها بودند فرسنگ‌ها فاصله بود. 
گوسفندان و شبانان برای آن که هر دو به نعمت دست یابند از پا افتاده بودند. پا افزار شبانان پاره شده بود. .... 

از خرمی و نشاط اثری بر جای نمانده بود
عروسی ها، شکارها، قیقاج ها، شیهه اسبها، 
چکا چاک تفنگها پایان یافته بود

             بی آبی بیداد می کرد

مردان ایل تیشه به دست و طناب بر کمر به اعماق چاهها فرو می رفتند، و به امید اندکی آب سنگها و خاکها را زیر و رو می کردند

بره ها و کهره ها ، آبنوشها ی نمناک حاشیه چاهها را زبان می زدند 

بوی خشکسال هوا را آلوده بود، مرگ و میر چهارپایان آغاز گشته بود 

لاشخورها در آسمان می چرخیدند کفتارها در بیابان زوزه می کشیدند

            قحطی در کمین بود

من که هرچه داشتم 
از ایل داشتم و نمی توانستم در غم بزرگش شریک نباشم، 
دست به دامن دوستان خنجی زدم
شهرک خنج همسایه قدیمی ما بود

این شهرک در مشرق رودخانه قره قاج قرار داشت شیب تند رود آنگاه که از این سامان 
می گذشت، به سوی مغرب بود

قره قاج دار و ندارش را نثار مغرب می کرد 
و مشرق را از یاد برده بود 
مغرب رود آباد و پر رونق بود
باغها و بستانهای فراوان داشت
کشتزارهای غلات،و حبوبات داشت. 
کنجد و پنبه و شلتوک داشت.
مالکان زورمند، تاجران عمده و ماموران زبده داشت
خنج و بلوک خنج هیچ یک از اینها را نداشت

ولی
 در عوض خلق و خوی اصیل جنوبی
 و گرمسیری داشت
 مردان ساده 
و راستگو داشت
 آدمهای دلسوز و غیرتمند داشت

     رودخانه قره‌قاج
          مرز زیبای آبی 
             پر پیچ و خمی بود
                 بین ثروت و مکنت 
                     و جوانمردی و فتوت

من از دوستان خنجی که جز خرما و محصول دیم درآمد دیگری نداشتند
 ولی
 مردمی سخت کوش
 و دور اندیش بودند 
 و انبار آذوقه شان 
 هیچگاه تهی نمی شد
 خواستم 
تا همسایه ها را از تنگنا برهانند

 وپیش از آنکه
 اشرفی عروسان 
و جهیزیه دختران 
از چادرها به چهار دیواریها 
سرازیر شود
 به یاری و یاوری برخیزند 

پاسخ آنان کریمانه و مساعد بود

وعده دادند که با دست پر به چادر من بیایند
و قرار و مدار داد و ستد را با ریش سفیدان طایفه بگذارند

                    آمدند

یکی از غروب‌های غمگین اسفند بود.
هنوز قوت و غذایی در بساط داشتیم 

سرگرم پذیرایی از عزیزان خنجی بودم  
که نامه‌ای محبت‌آمیز از ملک منصورخان قشقایی که در آن ایام ایلخانی ایل بود به دستم رسید. ..
نامه را در حضور همه باز کردم و خواندم

                نوید باران بود.

 پیش‌گوی کهنه‌کار و هواشناس طایفه‌ی قراچه، یکی از طوایف قشقایی،
 از راهی دور، به خانه خان آمده بشارت و هشدار داده بود که چادرها را اگر در گودی باشند جا به جا کنیم،
 طناب‌ها را سفت ببندیم، 
میخ‌ها را محکم بکوبیم 
و از مسیر سیل‌ها بپرهیزیم. ...

خنجی های دیم کار 
از همسایگان چادرنشین 
خود نیز تشنه تر بودند.
برکه های آبشان ته کشیده بود
شادی و هیجان ما حد و حصر نداشت

محال بود که هواشناسان خبره طایفه قراچه از راهی چنان دور بیایند و امیدی چنین بزرگ را بیهوده در دل خان و مردم ایل برانگیزند
ما به تجربه دریافته بودیم که اینان بی حساب و کتاب نیستند
و رمز و رازی با سپهر برین دارند

 هنوز ستاره‌ها بی‌پروا به سرنوشت ما می‌درخشیدند که من و مهمانانم به خواب رفتیم. 

ساعتی بیش نگذشت که
با هلهله‌ی مادر
از خواب بیدار شدم 
و مهمانان را بیدار کردم 
تا همه با هم
 نوای فرح‌بخش باران را بشنویم

 و به آهنگ دل‌انگیز برخورد مرواریدهای زلال و سفید با چادرهای گرد گرفته و سیاه گوش بدهیم. 
من از روزگار دوردست لالایی و گهواره تا اکنون که دو اسبه به سوی خاموشی می‌روم آهنگی بدین دل‌نشینی نشنیده‌ام.
 آهنگ ریزش باران
 بر خاک، 
 بر درخت،
 بر ظرف‌های پراکنده‌ی مسی،
 بر پیت‌های حلبی،
 بر پیر و جوان
 و بر انسان و حیوان. 

نه که آهنگ
 بلکه بانگ با شکوه فتح و ظفر بود.
 شیپور پیروزی زندگی بود بر مرگ،
 پیروزی سرسبزی و خرمی
 بر تیرگی و نومیدی.

 از کتاب "اگر قره‌قاج نبود"
 نوشته‌ی محمد بهمن‌بیگی


سه شنبه 7 دی 1395

کلاه ناصر خانی

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

در قرن نوزدهم، مردان عادی ایل شلوارهای دمپا گشاد (تنبان)، پیرهن‌های بی یقه (قیناق)، عبایی بلند (ارخالق) که با شال محکمش می‌کردند و قبای نمدی گرم (کپنک) می‌پوشیدند. ایشان کلاه نمدی سیاه گردی (برک) نیز بر سر می‌گذاشتند. تفنگ، چاقو، خنجر، شمشیر و چماق نیز از مهمترین قسمت‌های آراستگی مردان به شمار می‌آمد. در حالی که در شهرها خاصان قشقایی به ویژه عالی مقامان‌شان لباسی شبیه به خاصان قاجاری می‌پوشیدند: پیرهن بی یقه، عبای بلند و کلاه پوستی بلند و دواری که گاه سرش تخت بود.

در آغاز قرن بیستم مردها پیراهن بی یقه سفید، شلوار گشاد سیاه که دم پایشان جمع شده بود، قبایی که جلویش با کمربند بسته می‌شد، و کلاه کوتاه و گرد نمدی می‌پوشیدند. بعضی مردها نیز ژاکت‌های پوستی و جلیقه‌های نمدی می‌پوشیدند. پاپوششان نیز مانند همه ایران گیوه (ملکی) بود. برای جشن‌ها، شکار و جنگ مردها عبای نازکی به نام چوقا می‌پوشیدند. بستن قطار فشنگ نیز مایه مباهات بود. مردهای طوایف گوناگون قشقایی بر اساس کمربند و شیوه بستن قطار فشنگشان قابل تشخیص بودند.

از ۱۳۰۷ که رضاشاه پوشیدن لباس‌های محلی را ممنوع کرد تا ۱۳۲۰ که مجبور به استعفا شد، مردان قشقایی از پوشیدن قبا، کمربند و کلاهشان منع شدند. ایشان مانند تمامی مردم ایران (به جز روحانیون) مجبور به پوشیدن لباس‌های غربی شدند. پس از ۱۳۲۰ قشقایی‌ها به پوشیدن لباس‌های گذشته‌شان روی آورند با این تفاوت که آرخالق به لباس مهمانی تبدیل شد و چوقا ورافتاد. در همین زمان ناصرخان قشقایی که از زندان رضاشاه گریخته بود و در پی ایفای نقش مؤثری در مقام ایلخانی ایل قشقایی بود، کلاهی جدید (دوگوشی) به قشقایی‌ها عرضه کرد که در رنگ‌هاینخودی، مازویی و خاکستری، از نمد ساخته می‌شد. این کلاه به سرعت توسط مردان قشقایی پذیرفته شد و به سمبلی از قدرت، خودمختاری و هویت قشقایی‌ها بدل شد.


در جریان ملی شدن نفت برادران قشقایی همگی از مصدق، حمایت گسترده‌ای کردند. قشقایی‌ها از زمان والی گری مصدق در فارس با او ارتباط دوستانه‌ای داشتند به همین خاطر و همچنین به خاطر مبارزه همیشگی شان با پهلوی‌ها، برادران قشقایی به عضویت جبهه ملی درآمدند. در بررسی قرارداد گس-گلشائیان خسرو قشقایی به عنوان منشی مصدق مشغول بود. در کمیسیون نفت برای بررسی ملی شدن نفت نیز وی تلاش‌های بسیاری در کنار مصدق کرد.[۱۴]با آغاز نخست وزیری مصدق تحرکات قشقایی‌ها نیز گسترده‌تر شد، در ۱۳۳۰ خسرو و ناصر قشقایی به آمریکاسفر کردند و به وسیله مطبوعات و محافل سیاسی آن کشور سعی در نشان دادن حقانیت ایران کردند.[۱۵] همچنین در دی ماه همان سال دکتر مصدق از ناصر قشقایی که برای بیماری پسرش به آمریکا رفته بود خواست که برای نفت ایران بازاریابی کند، وی نیز خریدارانی یافت که البته چون خرید را منوط به توصیه دولت آمریکا کرده بودند نتیجه‌ای نداد. وی در این سفر مصاحبه‌هایی نیز انجام داد و وزیر خارجه آمریکا را به طرفداری از انگلیسی‌ها متهم نمود و اظهار کرد در صورت حمله هر قدرت خارجی به ایران ایل قشقایی به جنگشان خواهد رفت. همین صحبت‌ها انگلیسی‌ها و دربار را واداشت تا دست به تحریکاتی علیه قشقایی‌ها بزنند و شایع شود که قشقایی‌ها قصد شورش در برابر دولت دارند. برای پایان دادن به این مسائل ناصرخان در سخنرانی ای در مجلس سنا حمایت همه‌جانبه‌اش را از مصدق اعلام کرد و در نامه‌ای به مصدق اظهار داشت که حاضر است یک سوم زمین‌های کشاورزی اش را در اختیار دولت بگذارد تا صرف هزینه‌های جاری دولت شود. در قیام سی تیر ۱۳۳۱ مردم را به قیام دعوت نمودند و همچنین تهدید کردند که برای حمایت از مصدق در فارس به پادگان شیراز حمله خواهند نمود.[۱۶] پس از سی تیر نیز ارتش به اقداماتی علیه ایل قشقایی دست زد که ناصر قشقایی ارتش را متهم کرد که برای حفاظت از منافع انگلیسی‌ها وارد عمل شده‌است، البته با پیگیری‌های مصدق این تنش‌ها پایان یافت. در جریان اختلاف میان اعضای جبهه ملی برادران قشقایی در کنار مصدق ماندند و تلاش بسیاری برای کنار آمدن اعضای جبهه انجام دادند.[۱۷]در ۲۷ فروردین ۱۳۳۲ زمانی که اعضای حزب برادران که مخالف مصدق بودند به دفتر اصل چهار در شیراز حمله کردند، کارمندان آمریکایی آن به یاری محمد بهمن بیگی بهباغ ارم شیراز منتقل شدند و مورد حمایت قشقایی‌ها قرار گرفتند، همچنین ناصرخان تعدادی زیادی از تفنگچیان قشقایی را برای حمایت از ایشان به شیراز فرستاد. در این دوران انگلیسی‌ها که از قشقایی‌ها بیمناک شده بودند دست به تحریک ایلات دیگر برای مقابله با قشقایی‌ها زدند که با هوشیاری ناصرخان نتیجه نداد.


ادامه مطلب

سه شنبه 7 دی 1395

قشقایی ها پس از اشغال ایران توسط متفقین

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، زمانی که رضاشاهاز سلطنت استعفا داد، ناصرخان و برادرش خسروخان ازتهران گریختند و با شتاب به سوی فارس رفتند. ناصرخان خود را ایلخان نامید، کنترل تمامی اراضی ایل قشقایی را به دست گرفت و دستور به از سرگیری کوچ داد. اوانگلیسی‌هراسی و ماهی گرفتن از آب گلالود را از پدرش به ارث برده بود. با اطمینان از اینکه یورش آلمانی‌ها به سمتقفقاز آغازی برای لشکرکشی شان به ایران و آزادی ایران از دست انگلیسی‌ها منفور است، او نیز همچون پدرش تصمیم گرفت که در یک درگیری جهانی دیگر سمت آلمانی‌ها را بگیرد. در بهار ۱۹۴۲ زمانی که آگاه شد یکی از عوامل آلمانی به نام شولتسه هولتوس در تهران پنهان شده‌است، به فارس فراخواندش. پس از آن هولتوس به فیروز آباد آمد و مشاور نظامی ناصرخان شد.[۱] همزمان دو تن از برادران ناصرخان به نام‌های ملک منصورخان و محمدحسین خانکه در انگلستان تحصیل می‌کردند به آلمان رفته بودند و به عضویت ارتش آلمان در آمده بودند. به تصور قشقایی‌ها در صورت پیروزی آلمان بر متفقین، ناصر خان به عنوان مدعی اصلی تاج و تخت ایران مطرح می‌شد و حتی در بین قشقایی‌ها شایع شده بود که هیتلر، ناصر خان را به عنوان پادشاه ایران برگزیده‌است.[۷] انگلیسی‌ها که از اتحاد ارتشیان هوادار آلمان با قشقایی‌ها (اتحاد میلیون ایران) بیمناک شده بودند، نخست کوشیدند با پیشنهاد پرداخت پنج میلیون تومان وجه نقد و حمایت از خودمختاری قشقایی‌ها با آنها کنار بیایند. پس از نتیجه ندادن مذاکرات، انگلیسی‌ها سرلشکر زاهدی را از اصفهان ربوده به فلسطینتبعید کردند، قوام الملک را به حرکت واداشتند و دولت ایران را وادار کردند تا سپهبد شاه‌بختی را فرمانده نیروهای جنوب و به استانداری فارس منسوب کند.[۸] شاه‌بختی قصد داشت با استقرار نیرو و بمباران مسیرهای کوچ، قشقایی‌ها را به بیابان‌ها براند که با عبور قشقایی‌ها از مسیرهای صعب العبور کوهستانی ناکام ماند.[۹] جنگ در اردیبهشت ۱۳۲۲ با حمله نیروهای تحت فرمان شاه‌بختی به قشقایی‌ها آغاز شد. در آغاز قشقایی‌ها پیروزی‌های زیادی به دست آوردند اما با یورش نیروهای ایلات خمسه به رهبری قوام که توسط انگلیسی‌ها تجهیز شده بودند ورق برگشت و ناصرخان دستور عقب‌نشینی داد.


ادامه مطلب

سه شنبه 7 دی 1395

قشقایی ها در دوران پهلوی اول

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

در دوره پادشاهی رضاشاه، قشقایی‌ها از سختی‌های بسیاری آسیب دیدند. در سال ۱۹۲۶ صولت الدوله و پسر بزرگش ناصرخان به عنوان نمایندگان مجلس جدید بهتهران فراخوانده شدند، اما به زودی دریافتند که در حقیقت زندانیان شاه هستند. آنها وادار به همکاری با دولت مرکزی در خلع سلاح ایل قشقایی شدند. پس از آن از مصونیت نمایندگی شان خلع شده و روانه زندان شدند. در همین حال فرماندهان نظامی، در راس طوایف مختلف قشقایی قرار گرفتند، ایلیاتی‌ها وادار به پیروی از قانون بسیار منفور خدمت اجباری شاه شدند و نظام جدید مالیاتی ای به اجرا گذاشته شد که همواره مورد سوء استفاده مأموران فاسد مالیاتی بود.


ادامه مطلب

سه شنبه 7 دی 1395

قشقایی ها در دوران مشروطه

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

در انقلاب مشروطه فارس تبدیل به عرصه آشوب بی‌سابقه دو گروه رقیب، برای تسلط به آن شده بود. در آغاز، در پی حمایت خاندان قوام از سلطنت طلبان، قشقایی‌ها در صف حامیان مشروطه درآمدند. بعدتر که بختیاری‌ها بر تهران تسلط پیدا کردند و قوام درکنار آنها قرار گرفت، صولت الدوله اتحادی ضد بختیاری و ضد قوامی با شیخ خزعل وسردار اشرف والی پشت کوه برقرار کرد که به اتحاد جنوبمعروف شد.[۱]

جنگ داخلی در فارس با شدتی بیشتر در گرفت زیرابریتانیا نیز در آن دخالت می‌کرد. بریتانیایی‌ها که انحصارنفت را در خوزستان در دست داشتند از اتحاد جنوباحساس خطر می‌کردند. آنها همچنین از راهزنی‌های بسیار و عوارض زیادی که نیروهای عشایری در جاده بوشهر-شیراز (که شریان اصلی تجارت بریتانیا در ایران بود) طلب می‌کردند بیمناک شده بودند. چون این راه از میان زمین‌های قشقایی‌ها می‌گذشت بازرگانان بریتانیایی صولت الدوله را مقصر می‌دانستند. از همین رو کنسولگری بریتانیا در شیراز به یکی از کانون‌های هوادار قوام در شیراز تبدیل شد. در ژوئیه ۱۹۱۱ زمانی که نیروهای قشقایی همراه نیروهای فرماندار هوادار قشقایی، ناظم السلطنه، به طور ناگهانی به مواضع قوام در تمام شهر یورش بردند، آشفتگی در فارس به اوج خود رسید. در جنگ جهانی اول، فارس بار دیگر به آشفته بازار تبدیل شد. زمانی که انور پاشا اعلام جهاد کرد، عثمانی‌ها و آلمانی‌ها بر این باور بودند کهمسلمانان از شمال آفریقا تا شمال هندوستان علیه متفقینقیام خواهند کرد و ایران و افغانستان بی طرف مجبور به طرفداری از ایشان خواهند شد. آلمانی‌ها در نظر داشتند که عوامل گسترده‌ای را به این دو کشور بفرستند، اما زمانی که طرح آنگونه که می‌خواستند پیش نرفت در آخر آلمانی‌ها تنها دو گروه کوچک از عواملشان را به ایران و افغانستانفرستادند.


ادامه مطلب

سه شنبه 7 دی 1395

قشقایی ها در دوران قاجار

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

با شکست لطفعلی خان از آقا محمد خان و تأسیس سلطنتقاجار، جانی خان و اقوامش به کوه‌های زاگرس پناه بردند، جایی که ایشان تا مرگ آقامحمد خان در آن پنهان بودند. آقا محمد خان انتقامش را از ایل قشقایی با فرستادن قسمتی از ایل به شمال ایران گرفت، از سوی دیگر در همان دوران بسیاری از طوایف لر و کردی که به همراه کریم خان زند به فارس آمده بودند به ایل قشقایی پیوستند و همین سبب افزایش قابل ملاحظه جمعیت ایل شد.[۱]

در ۱۸۱۸ جانی خان مقام ایلخانی را به دست آورد، فساییمدعی است که این اولین بار است که از این عنوان درفارس استفاده شده‌است. پس از آن تمامی روسای بعدی قشقایی‌ها این عنوان را یدک می‌کشیدند. پس از جانی خان، فرزند ارشدش محمدعلی خان جانشین وی شد. با اینکه محمدعلی خان همواره مریض بود و بیشتر از باغ ارمشیراز ایل را رهبری می‌نمود، قدرت خارق‌العاده به دست آورد. نه تنها قشقایی‌ها بلکه دیگر ایل‌های مهم فارس از جلمه بهارلو، آینالو و نفر نیز تحت اقتدار او بودند. او همچنین روابط خوبی با قاجارها برقرار کرد، با دخترحسین‌علی‌میرزا فرمانفرما حاکم فارس ازدواج کرد و همچنین تصمیم داشت که یکی از دختران محمد شاه قاجار را به ازدواج یکی از پسرانش در آورد. اما در نهایت بهتهران فراخوانده شد و مجبور به اقامت در دربار شد.[۱]

محمدعلی خان در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه به شیراز بازگشت و سه سال بعد درگذشت و برادرش، محمد قلی خان، که البته قدرتش به خاطر ثبات دولت مرکزی محدودتر بود، جانشین وی شد.[۱] در ۱۸۵۰ میلادی پنج محله نعمتی شیراز به ضدیت با خانواده حاج ابراهیم کلانتر که قدرت آنها در پنج محله نعمتی نهفته بود برخاستند و با قشقایی‌ها متحد شدند. همزمان بختیاری‌هاو بویر احمدی‌ها به خاطر درگیری‌های داخلی از مقابله با قشقایی‌ها بازماندند و می‌رفت که قشقایی‌ها قدرت برتر فارس شوند. قاجاریان که بیمناک شده بودند به پسر بزرگحاج ابراهیم کلانتر، علی محمد خان عنوان قوام الملکی دادند و وی را حکمران فارس کردند و همچنین پنج ایلباصری، عرب، نفر، بهارلو و اینانلو را با عنوان خمسه متحد کردند و ایلخانی اش را به قوام دادند تا مقابل قشقایی‌ها بایستند.[۵] با مرگ محمدقلی خان پسر دائم‌الخمرش سلطان محمد جای وی را گرفت. در دوران ریاست ضعیف او ایل با بزرگترین بحرانش، قحطی ۱۸۷۰ روبرو شد. با اینکه وی تا زمان مرگش عنوان ایلخانی را حفظ کرد اما عملاً کاره‌ای نبود و خان‌های سطح پایین‌تر قدرت را در دست داشتن و این آغازی شد بر از هم پاشیدگی ایل. به علاوه حدود ۵۰۰۰ خانوار قشقایی به ایل بختیاری پیوستند، به همین تعداد جذب ایلات خمسه شدند و حدود ۴۰۰۰ نفر نیز در روستاهای مختلف یکجانشین شدند.[۱]

تنها زمانی که اسماعیل خان صولت الدوله در ۱۹۰۴ ایلخان شد، قشقایی‌ها دوباره قدرت و همبستگی پیشینشان را به دست آوردند. در این دوران ایران توسط مظفرالدین شاهکه بسیار بیمار بود اداره می‌شد و قدرت دولت مرکزی به طور پیوسته در حال کاهش بود. در شیراز صولت الدوله کنترل بیشتر سرزمین‌های عشایری را به دست داشت، در حالی که رقیبش قوام قدرتش را در شیراز حفظ کرده بود.

منبع:دانشنامه ویکی پدیا


سه شنبه 7 دی 1395

قشقایی ها در دوران زندیه

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

زمانی که کریم خان زند از اصفهان حکم می‌راند، اسماعیل خان در نامه‌ای از او درخواست کرد که بگذارد که ایلش بهفارس بازگردد. کریم خان به این درخواست پاسخ مثبت داد و قشقایی‌ها این امکان را یافتند که به فارس بازگردند. بعدها اسماعیل خان به یکی از معتمدین وی تبدیل شد. برخی بر این گمانند که شخص نابینا ایستاده در کنار کریم خان، در یکی از تابلوهای متعلق به آن دوران که در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود اسماعیل خان است.[۱]

در دوران آشوبناک پس از مرگ کریم خان، اسماعیل خان به خاطر ارتباط نزدیکی که با زکی خان داشت ادعای فرمانداری فارس را کرد اما پس از کشته شدن زکی خان توسط جانشینش علی مراد خان اعدام شد. تنها فرزند اسماعیل خان جان محمد خان، که به جانی خان مشهور بود پس از او به ریاست رسید و از جعفرخان زند پشتیبانی کرد. در ۱۷۷۸ میلادی، آقامحمدخان قاجار علیه قشقایی بهگندمان لشکرکشی کرد، اما قشقایی‌ها که از این امر آگاه شده بودند به کوه‌ها پناه بردند و نجات یافتند. پس از ترور جعفرخان، جانی خان از فرزند او لطفعلی خان پشتیبانی کرد.

منبع: دانشنامه ویکی پدیا


سه شنبه 7 دی 1395

برنو و قشقایی ها

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

دایان:
‍ تاریخچه ﺑﺮﻧﻮ ﮐﻮﺗﺎﻩ

ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺗﻔﻨﮓ
ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﺍﻯ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺁﺷﻨﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ
یکی ﺍﺯ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻔﻨﮕﻬﺎی ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺯﻧﻲ ﺟﻬﺎﻥ
ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1898 ﺩﺭ ﺁﻟﻤﺎﻥ
ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ Mauser ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﮐﻤﯽ ﺑﻌﺪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺳﺮ
ﺍﺯ ﮔﻮﺷﻪ ﮐﻨﺎﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻭ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺟﻨﮕﻬﺎﻱ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺭآورد
ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﺎ ﻫﻢ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ ﺑﻪ ﺳﻼﺡ ﺍﻭﻝ ﻋﺸﺎﻳﺮ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﻮﯾﮋﻩ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ آن ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺭﺗﺶ ﻧﯿﺮﻭﻣﻨﺪﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ
ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ ﻭ خیلی ﺯﻭﺩ ﺟﺎﯼ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺍﻭﻝ ﺗﻔﻨﮓ ﻫﺎﯼ ﺍﺭﺗﺶ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻋﻤﻮﻣﺎ
ﺍﺯ ﺗﻔﻨﮓ ﺍﻧﻔﻴﻠﺪ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﻭ ﺗﻔﻨﮓ ﻣﻮﺳﻴﻦ ﻧﺎﮔﺎﺕ ﺭﻭسی (ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻧﻮﻏﺎﻥ , ﻧﻮﻗﺎﻥ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‏)ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪﻩ
ﺑﻮﺩ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺟﺎﻟﺐ ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﻼﺡ ﺭﺳﻤﻲ ﺍﺭﺗﺶ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻗﺪﺭﺕ
ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻴﻔﻴﺖ ﺧﻮﺏ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﻼﺡ ﺭﺳﻤﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﻩ ﺷﺪ ﺳﻔﺎﺭﺵ ﺳﺎﺧﺖ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ
ﺑﻪ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ Mauser ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ Brno ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﭼﮏ ﺍﺳﻠﻮﺍﮐﻲ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪ , ﺩﺭ ﭼﮏ ﻧﻴﺰ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻴﺸﺪ
ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﺤﻞ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﻧﻮ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺗﻔﻨﮓ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻨﺎﻡ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﺮﻧﻮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ
ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻭ ﺭﻭﺍﺝ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ :
ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 19439-1940 ﺑﻪ ﺑﻌﺪ
ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩﻥ ﺧﻂ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ , ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﺪﻝ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻴﺸﺪ:
ﺍﯾﻦ ﻣﺪﻟﻬﺎ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﻮ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻭ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ
ﺑﺮﻧﻮ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﯾﺎ ﮐﺎﺭﺍﺑﯿﻦ ﻭ ﯾﺎ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺍﯾﻞ ﺑﺰﺭﮒ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩ ﺑﻌﻠﺖ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺑﻮﺩﻥ ﻟﻮﻟﻪ؛ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻠﻴﮏ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﺍﺳﺐ ﺑﻮﺩ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻧﻮ ﺗﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺩﻭﻡ ﻫﻢ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺍﻳﻦ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﺎ ﺗﻔﻨﮓ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎﻳﻲ M1 ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ G-3 ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﺪ ﻻﺯﻡ ﺑﻪ
ﺫﮐﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﻧﻮی ﺗﻮﻟﯿﺪی ﺍﻳﺮﺍﻥ یکی ﺍﺯ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮐﻴﻔﻴﺖ های ﺳﺎﺧﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﻣﺪﻝ ﻫﺎﯼ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺩﺭ
ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺍﺷﺖ ,ﺣﺘﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺯ ﻣﺪﻝ ﭼﮏ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﻝ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﻡ Persian Mauser ﺩﺭ ﺩﻧﻴﺎ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ , ﮐﻪ ﺩﺭ
ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﻧﻮﻱ ﺭﺿﺎ ﺷﺎهی ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻴﺸﻮﺩ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﻭ ﺧﺮﻳﺪﺍﺭﺍﻥ ﺯﻳﺎﺩی ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺷﮑﺎﺭچی ﻫﺎ ﻭ
ﮐﻠﮑﺴﻮﻳﻨﺮﻫﺎﻱ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺍﺭﺩ
ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﻭ ﺑﺮﻧﻮ:

ﺍﻳﻦ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻧﻤﺎﺩ , ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﯾﻞ
ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ محلی ﺷﺪﻩ .. ﺷﻌﺮﻫﺎی ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﻧﻮ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻋﺸﺎﻳﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﺣﺘﯽ ﺭﻭﯼ ﺳﻨﮓ ﻗﺒﺮﻫﺎ
ﻋﺸﺎﻳﺮ ﻭ ﺷﮑﺎﺭﭼﻴﺎﻥ ﻫﻴﭻ ﺳﻼﺡ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺑﺮﻧﻮﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻧﻤﻴﺪﻫﻨﺪ ﺍﮔﺮ ﺑﺎ
ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺁﺷﻨﺎﻳﻰ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻣﻴﺪﺍﻧﻴﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺟﺎﯾﮕﺎهی ﺍﻳﻦ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻤﺘﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ
ﮐﻪ ﻳﮏ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺑﺮﻧﻮ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺒﺎﺷﺪ
ﻣﻬﺎﺭﺕ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺳﻼﺡ ﺑﻘﺪﺭی ﺑﺎﻻﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺣﺮﮐﺖ ﺍﺳﺐ ﻭ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺩﺳﺖ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﮐﺎﻣﻞ ﻫﺪﻑ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺷﻠﻴﮏ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻴﺪﻫﻨﺪ
ﮐﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻋﻬﺪﻩ ﺯﺑﺪﻩ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﮏ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﺍﺭﺗﺶ ﻫﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺎ ﺗﻔﻨﮓ ﻫﺎﯼ ﺍﻣﺮﻭﺯی
ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺳﺖ
ﺗﻠﻔﺎﺕ ﺍﺭﺗﺶ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎهی ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺷﻮﺭﺵ ﻋﺸﺎﻳﺮ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ‏(ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ‏)
ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻨﮓ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺧﻮﺩ ﺷﺎﻫﺪی ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﻋﺎﺳﺖ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﺎ ﻗﺪﺭﺕ ﺗﯿﺮ
ﺍﻧﺪﺍﺯﯼ ﻭ ﻫﺪﻑ ﮔﯿﺮﯼ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﭼﻨﺎﻥ ﺣﯿﺮﺕ ﺯﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺍﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﻤﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺷﺪﻧﺪ
ﮐﻪ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﮐﻤﺮ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺘﻨﺪ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻼﺕ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺣﺪﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻣﻮﺱ ﺧﻮﺩ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﺍﺭﺯﺵ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﯽ
ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ
(بازنویسی شده از سایت کارخانجات برنو)


دوشنبه 29 آذر 1395

‍ ازدواج درایل قشقایی درگذشته

   نوشته شده توسط: کیامرث بخشی پور    

‍ ازدواج درایل قشقایی درگذشته


خوانین درارتباط بامسائل خانوادگی نظیرازدواج نقش عمده ای را درزندگی ایفا می نمایند.من باب مثال اگریک مردوزن جوان قشقایی بخواهند باهم ازدواج کنندباید حتمااز خان کسب اجازه نمایند.خان ممکن است علی رغم اینکه خانواده های زن یامرد یاهردوبااین ازدواج موافق نباشند اجازه انجام چنین وصلتی رابدهد.درمواردی که خانواده هاباازدواج زوج جوان موافق نباشندخان پیشقدم شده وباحسن تدبیروکدخدامنشی وسیاست خاص بخودآنقدرباهردوخانواده تماس برقرارمیکندتابلاخره رضایت آنهاراباازدواج جلب نماید.اگراین کارسالهاهم طول بکشد،خان بدون اظهارخستگی ویاس قضیه رادنبال خواهدکرد.هنگامیکه یک زوج جوان برای کسب اجازه ازدواج خودشان حضور میرسندحتماهدیه ای هم مثل یک راس بزغاله یا بز کوهی یا گوسفند برای خان میبرند و خان هم معمولا در عوض به دامادهدیه ای می دهدآنهاهم حتما هدیه راقبول می کنندچون هدیه خان را برای خودباعث خوشبختی و شگون می دانند
هدیه ای که معمولا خان به دامادمی دهدمتناسب است بانیازیاخواست دامادوممکن است یک راس اسب یایک قبضه تفنگ یایک گوسفند ویاچیزدیگری باشد.همسرخان هم نیزمعمولا به عروس هدیه ای میدهد که معمولا ممکن است یک دست لباس کامل یاالنگو یاگوشواره باشد

منبع:سرزمین شگفت انگیز ویلیام داگلاس


تعداد کل صفحات: 9 1 2 3 4 5 6 7 ...